Weg met dogma’s en apen met trappen: word een smokkelaar!

De Bij en de Merel
Op een dag zit er een merel op een tak en zingt het mooiste lied. Dan komt er een bij aan en vraagt: ‘Dag merel, wat zing je mooi! Wil je mij ook leren zo mooi te zingen?’ De merel moet daar even over nadenken. Hij laat nooit iemand op zijn territorium, maar de bij ziet er ongevaarlijk uit. ‘Ja, dat is goed. Ik ga het je leren.’ De bij is heel blij en zegt: ‘Oh, wat fijn, merel, dan leer ik jou hoe je bloemen kan bestuiven en nectar verzamelen’. De merel spreekt dat wel aan, maar weet niet wat hij zich er bij moet voorstellen. Ze gaan aan de slag en de merel leert de bij zingen. En wonder boven wonder, de bij kan zelfs aardig zingen. Wel op een heel andere manier, met een zoemerige toon, maar toch is het heel aardig.
Dat kan de merel niet hebben. Want in zijn territorium mag er maar een zingen en dat is hij! Stel je voor, dat iedereen opeens naar de bij gaat luisteren. Hij zegt nog gekscherend: ‘Ik geloof dat we elkaar misschien wel moeten beconcurreren!’. De bij kijkt verbaasd en zegt: ‘Wees maar niet bang, ik ben een dienende bij en het belang van de gemeenschap is voor mij het belangrijkste’, maar de merel hoort het niet. Hij is bang voor wat er gaat gebeuren. En ja hoor: de bij gaat naar haar korf en laat alle andere bijen horen hoe mooi ze kan zingen. Ook aan alle bloemen die ze bestuift. De volgende dag komt ze weer bij de merel voor haar volgende zangles. De merel zegt echter: ‘Bij, het valt me vies van je tegen: je hebt mijn vertrouwen beschaamd.’ De bij snapt er niets van. ‘Wat is er dan, dat spijt mij heel erg! Wat kan ik er aan doen om het weer goed te maken?’ ‘Je hebt je uitgegeven voor zanger in je korf en bij alle bloemen. Je bent maar een leerling! Dat kan ik niet accepteren.’ De bij is bedroefd, druipt af en heeft nooit meer gezongen uit solidariteit voor de merel. Ze heeft de merel niet eens kunnen leren bestuiven! De merel is gerustgesteld: ze is weer de enige in haar territorium die haar omgeving met de mooiste liederen verblijdt.

Concurrent
De bij is zich van geen kwaad bewust, ze is gewend te delen en onderdeel uit te maken van een zwerm, ze denkt in termen van overvloed. Maar de merel is bang dat het publiek maar naar een zanger wil luisteren en stuurt de bij weg: hij ziet de bij als concurrent. Het overvloedsdenken is nog niet tot hem doorgedrongen.

Hoop
Ik weet het, het lijkt tegenstrijdig: in een tijd waarin velen te horen krijgen dat hun baan niet meer bestaat door bezuinigingen of slechte omzet, een tijd waarin bronnen als olie uitgeput dreigen te raken en een tijd waar vele kantoorpanden leegstaan en makelaars/investeerders met de handen in het haar zitten. Toch is er een sprankje hoop, zo niet te zeggen, hoop in overvloed!

Overvloed
De tijden van kennis is macht en het recht van de sterkste zijn wij (HNW’ers) gepasseerd. Dankzij Internet is kennis overal beschikbaar. Dat geldt ook voor energie opgewekt door zon, water en wind. Of het gezamenlijk gebruik maken van een kantoorpand, waarbij je de faciliteiten samen deelt. Het woord reciprociteit is hier onlosmakelijk mee verbonden: het geven van diensten, ervan uitgaande dat er vanzelf weer iets bij je terugkomt. Je bouwt er als het ware een soort krediet mee op.

Smokkelaar of douanier?
Hoebeke schetst het verschil tussen schaarste- en overvloedsdenken aan de hand van smokkelaars en douaniers. De douaniers bewaken de organisatiegrenzen of hun bezit niet gestolen wordt. Zij roepen regels en wetten in het leven, zodat ze hun ‘waar’ goed kunnen bewaken. Smokkelaars daarentegen handelen vrij hun waar, geven het zelfs weg! Ook aan mensen buiten hun organisatie. Ze passen zich snel aan aan de omstandigheden en andere mensen, want ze willen leren van hun omgeving. Je begrijpt: de douaniers staan voor het schaarstedenken, terwijl de smokkelaars staan voor het overvloedsdenken.

Conclusie
Met de groei van de virtuele samenleving en het vervagen van organisatiegrenzen krijgen we steeds meer te maken met een netwerkgestructureerde samenleving. En een netwerkgestructureerde samenleving heeft smokkelaars nodig die met alles en iedereen kunnen samenwerken, zich snel aan omstandigheden aanpassen en zich niet laten hinderen door heilige huisjes, dogma’s en apen met trappen. Dus laat je niet langer wijsmaken dat je steeds meer moet verdienen of bezitten, dat er geen hulpbronnen meer zijn. Weg met de angst voor de schaarste! Zoek de verbinding op, deel je kennis en je hulpbronnen. Je zal zien dat als je je richt op overvloed, je kansen en mogelijkheden ziet en voor creatieve oplossingen openstaat! Ga je eigen weg en volg je hart.

Meer lezen over schaarste- en overvloedsdenken in relatie tot netwerken? Klik hier.